ContainerKoers
Een maandelijkse update over de containermarkt
30 september 2026
Congestie holt betrouwbaarheid uit
Vertragingen verstoren logistieke planning
De betrouwbaarheid van vaarschema's neemt verder af. Voor verladers betekent dit meer onzekerheid over aankomsttijden, terwijl vertragingen in havens steeds vaker doorwerken in de rest van de logistieke keten.
Volgens het Deense maritieme onderzoeksbureau Sea-Intelligence daalde de betrouwbaarheid van de vaarschema's in augustus met 5,9 procentpunt ten opzichte van de voorgaande maand, tot 49,9 procent. Dat is het laagste niveau sinds september 2022. Schepen die te laat aankomen, liepen gemiddeld 6,81 dagen vertraging op, het hoogste niveau sinds maart 2022.
Vertragingen lopen op
De verslechtering was vooral sterk zichtbaar op de belangrijke oost-westroutes. Op de route van Azië naar de Amerikaanse westkust daalde de betrouwbaarheid met 8,8 procentpunt tot 60,6 procent. Voor de Amerikaanse oostkust ging het om een daling van 9,6 procentpunt, tot 61,7 procent. Ook de routes naar Noord-Europa en het Middellandse Zeegebied presteerden minder goed.
Congestie in Azië
De belangrijkste oorzaak ligt bij de toenemende congestie in Aziatische havens. In Shanghai ligt de punctionaliteit inmiddels onder de 25 procent. Ook Xiamen, Ningbo en Yantian lieten de afgelopen maanden een sterke achteruitgang zien. Vertragingen die daar ontstaan, werken vaak wekenlang door in wereldwijde vaarschema's.
Tarieven onder druk
Begin oktober is nog een stijging van de vrachttarieven mogelijk. Veel verladers proberen hun goederen nog vóór de sluiting tijdens de 'Golden Week' vanuit Azië verschepen. Daarna zullen de tarieven naar verwachting iets dalen, of zal de groei in ieder geval afvlakken.
Effecten in Rotterdam
Ook Rotterdam zal de gevolgen merken. Rederijen proberen via extra doortochten door het Suezkanaal vertragingen in te lopen, maar de effecten van de congestie zullen waarschijnlijk nog enige tijd zichtbaar blijven in de afhandeling van containers.
Casper Roerade
beleidsadviseur Mainports & internationale Supply chains evofenedex
evofenedex lobbyt voor een voorspelbare keten
Meer grip op goederenstromen
Voor verladers vormt niet zozeer de capaciteit, maar vooral betrouwbaarheid de grootste uitdaging. Op 19 september kwam de Raad voor Zeeverladers bijeen bij containerterminal CTV in Venlo. De problematiek rond de afhandeling van de binnenvaart stond daarbij hoog op de agenda.
In de lobby zet evofenedex zich in voor maatregelen die de voorspelbaarheid van de logistieke keten vergroten, zoals betere datadeling, sterkere achterlandverbindingen en een eerlijke verdeling van schaarse capaciteit. Samen met leden en ketenpartners richten we ons daarbij op drie concrete verbeterpunten.
- Bundeling voor een robuuste keten De prestaties van terminals en planningssystemen worden sterk beïnvloed door grote schommelingen in containerstromen. Daarom zet evofenedex samen met de Vereniging van Inland Terminals (VITO) en Portbase in op verdere bundeling van containerstromen via corridors, inland terminals, extended gates en hub-concepten. Dit zorgt voor meer voorspelbaarheid en een efficiëntere afhandeling.
- Uniforme datadeling Digitalisering levert alleen waarde op als ketenpartijen tijdig, volledig en op uniforme wijze gegevens delen en gebruiken. Daarom pleit evofenedex voor duidelijke afspraken over datakwaliteit, standaardisatie en actief gebruik van bestaande digitale platforms. Zo kunnen terminals, vervoerders en verladers beter plannen en sneller inspelen op verstoringen.
- Binnenvaart betrouwbaarder maken In de binnenvaart leidt een gebrek aan voorspelbaarheid vaak tot nieuwe vertragingen. Wanneer terminals onvoldoende gegevens hebben om goed te plannen, krijgen zeeschepen voorrang. Binnenvaartschepen moeten daardoor wachten en passen hun aankomsttijd aan. Dat maakt plannen vervolgens nóg lastiger. evofenedex zet zich daarom in voor structurele maatregelen die deze negatieve spiraal doorbreken, zoals gereserveerde capaciteit voor de binnenvaart, eerdere planning van containers door rederijen en meer stabiliteit in NextLogic.
Samen werken aan voorspelbaarheid
Deze verbeteringen vragen om samenwerking in de hele keten. Daarom dringt evofenedex in gesprekken met overheden, havenbedrijven, terminals en rederijen aan op concrete afspraken over datadeling, planning en de afhandeling van de binnenvaart. Meer voorspelbaarheid helpt leden om leverafspraken na te komen, kosten te beheersen en concurrerend te blijven.
Drewry: havencongestie neemt toe
Keten mist buffers
Het risico op havencongestie is sterk toegenomen. Begin september lag ongeveer circa 8,5 procent van de wereldwijde vloot vast door congestie in havens. Tyfoons in China zorgden ervoor dat schepen dagenlang moesten wachten op een ligplaats. Tegelijkertijd is de betrouwbaarheid van vaarschema’s teruggevallen naar het niveau van 2022.
Volgens Drewry gaat het niet alleen om een tijdelijk probleem als gevolg van weersomstandigheden. De gemiddelde wachttijd voor schepen is in de eerste zeven maanden van dit jaar bijna verdubbeld ten opzichte van dezelfde periode in 2019. Ook de totale tijd die schepen tijdens een havenaanloop doorbrengen, is sinds 2019 toegenomen. Vooral de wachttijd vóór aankomst aan de kade neemt toe. Dat wijst erop dat congestie steeds vaker ontstaat voordat een schip kan aanmeren. Hierdoor brachten containerschepen gemiddeld 31 procent meer tijd in de haven door dan in 2019. Daarbij zijn grote regionale verschillen zichtbaar.
Onderstaande figuur toont de gemiddelde verblijftijd van een containerschip in de haven per aanloop, uitgesplitst naar regio (uren).
Meer dan een tijdelijk probleem
Containerschepen zijn in havens aantoonbaar minder productief dan vóór de coronapandemie. Ze brengen bovendien meer tijd door met wachten op een ligplaats.
Tijdens een financiële presentatie op 13 augustus verklaarde Vincent Clerc, CEO van A.P. Moller-Maersk, dat de capaciteit van containerhavens tekortschiet. Daardoor neemt de congestie toe in verschillende regio's, waaronder Europa, de oostkust van Zuid-Amerika, West-Afrika en het Midden-Oosten. De sterke groei van de containerexport vanuit Azië vergroot die druk verder. Volgens Drewry is deze toename van congestie echter niet alleen het gevolg van de groeiende vraag of tijdelijke verstoringen. Drewry wijst op verschillende ontwikkelingen en beperkingen in de sector, waarvan een deel buiten de invloed van havenexploitanten ligt.
Weinig ruimte voor herstel
Een terminal die op 90 procent van de ligplaatscapaciteit draait, heeft na een verstoring van één dag ongeveer een week nodig om te herstellen. Bij een bezettingsgraad van 75 procent duurt dat slechts twee dagen. Volgens Drewry kan dit verschil in normale marktomstandigheden bepalend zijn voor een concurrerend rendement op investeringen.
Volgens het bedrijf streven rederijen en terminalexploitanten hetzelfde hoofddoel na: kosten beheersen en het rendement verhogen. Veerkracht in de logistieke keten speelt daarbij vaak een minder prominente rol.
Strategieën van rederijen, zoals geschrapte afvaarten (blank sailings), extra afvaarten op korte termijn en de inzet van extra schepen (extra loaders), kunnen leiden tot sterke pieken in de havenactiviteit. Daardoor neemt de druk op terminals toe en ontstaan sneller wachttijden en congestie.
Veerkracht ontbreekt
Het risico op havencongestie blijft daardoor toenemen. Tegelijkertijd investeren terminalexploitanten in veel regio's in extra capaciteit. Volgens Drewry kunnen zij de benodigde buffercapaciteit echter niet alleen financieren. Het ecosysteem van de containervaart is momenteel vooral gericht op kostenoptimalisatie, terwijl juist meer veerkracht nodig is om verstoringen beter op te vangen.
Indexprestatieanalyse
Op de handelsroute tussen Azië en Europa daalden de tarieven. Voor een 40-voetscontainer op de route Shanghai-Genua ging het om een afname van 5 procent tot 3.835 dollar. Op de route Shanghai-Rotterdam daalden de tarieven met 4 procent.
Volgens Drewry’s Container Capacity Insight staan voor komende week zeven 'blank sailings' aangekondigd, tegenover drie deze week. Dat wijst op een krappe capaciteit. Tegelijkertijd nam het aantal doortochten door het Suezkanaal toe van 41 in week 37 naar 48 in week 38, waardoor de effectieve capaciteit op de route tussen Azië en Europa steeg.
Drewry verwacht daarom dat de tarieven de komende week verder dalen. Het herstel van de effectieve capaciteit weegt volgens het onderzoeksbureau zwaarder dan het effect van de geschrapte afvaarten. Op de transpacific houden rederijen de capaciteit juist strak, waardoor de tarieven hoog blijven. Op de route Shanghai-New York liggen deze historisch op een uitzonderlijk hoog niveau van meer dan 10.000 dollar per container.
